Günlük yaşamınızda daha önce başa çıkabildiğiniz durumlarla artık başa çıkamadığınızı, öncesinde verdiğiniz tepkilerden daha farklı ve sonrasında sizi kötü hissettiren tepkiler verdiğinizi görüyorsanız, hem içsel yaşantınızda hem sosyal ve yakın ilişkilerinizde bir sorun yaşadığınızı düşünebilirsiniz. İçinizdeki huzuru ve ilişkilerinizdeki uyumu yitirdiğinizi görüp ruhsal olarak kendinizi sıkça üzgün, karamsar, kaygılı, korkulu, çaresiz, kızgın, öfkeli ya da suçlu hissediyorsanız destek almayı düşünebilirsiniz. Burada günlük yaşamdaki etkinliğinizin önemli ölçüde azalması ile birlikte, olumsuz düşünce ve duygulanım içinde olmanız belirleyicidir.

Klinik psikolog sizi tanımaya ve sorunlarınızı anlamaya yönelik yapacağı ilk görüşme itibariyle sizinle çalışmaya başlar. Klinik psikolog, birlikte belirlediğiniz hedeflere ulaşmada, özgüveninizi yükseltmede, daha etkin başa çıkışlar geliştirmenizde, kaynaklarınızı ve olasılıkları keşfetmenizde ve değişime yönelik sorumluluk üstlenmenizde size yardımcı olan, eşlik eden kişidir. Süreci klinik psikolog yönetir ancak sorumluluk sizdedir. Bu süreç çoğunlukla haftada bir sıklıkta haftalarca ve aylarca devam eden ve sonlanmasına klinik psikologla birlikte karar verilen açık uçlu bir süreçtir. Düzenli katılım ve işbirliği önemlidir.

Gelen sorunun yaşandığı durum ve ortama göre, istenen değişime göre, ayrıca sorunun başka kimleri doğrudan etkilediğine göre terapi birimine uzman karar verir ve sizin onayınızı alır. Bunlara göre terapi birimi birey, çift ya da aile olabilir.

Onlarca çeşit psikoterapi yöntemi olmakla birlikte. Dünyadaki saygın bilim ve sağlık kurulları tarafından (Dünya Sağlık Örgütü, Amerikan Psikiyatri Birliği, FDA) işe yararlılığı kabul edilen iki tür psikoterapi yöntemi vardır. Kognitif Davranış Terapisi ve EMDR Terapisi. (Sistematik Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşlemleme). Ayrıca şema terapi ve çocuklarda oyun terapisi gibi bir çok bilimsel çalışmada etkili olduğu gösterilmiş terapi çeşitleri vardır. Klinik deneyimi olan sertifikalı bir uzmanla görüştüğünüzde yaşadığınız sorunun çözümü için en uygun olan psikoterapi yöntemi belirlenir. Bir danışan olarak bilimselliği ispatlanmış yöntemleri tercih etmek hakkınız ve sorumluluğunuzdur.

İstediğiniz kurallara göre metni düzenledim. Bu metinde doğrudan "psikolojik danışmanlık" kelimesi geçmiyordu ancak cümlenin akışına ve kuralınıza uygun olması adına "psikolojik görüşme" ifadesini "psikoterapi" olarak güncelledim.Düzenlenmiş metni aşağıda bulabilirsiniz:İlk görüşme seansında uzman çocuğunuzu daha iyi tanımak için onunla karşılıklı konuşur, bazı sorular sorar, resim yaptırabilir, oyun oynayabilir.Çocuğa yalan söylemeden yaşına uygun biçimde nereye gidileceği, kimle görüşeceği açıklanmalıdır. Görüşmeye gelirken çocuğunuza “benim bir arkadaşımı ziyarete gidiyoruz, benim için gidiyoruz” gibi açıklamalar yapmayın, bu çocuğunuzun size karşı olan güvenini sarsacağı gibi daha başından psikoterapi sürecini de olumsuz etkiler.“Hastaneye gidiyoruz, doktora gidiyoruz” gibi açıklamalar da çocuklar için “bana iğne yapılacak, canım acıyacak” gibi olumsuz düşüncelere sebep olmakta ve kaygısını arttırmaktadır. Bu sebeple böyle söylemenin de olumlu sonuçları olmaz.Çocuğunuzun yaşına ve yaşadığınız soruna göre örnek açıklamalar:Okul Öncesi Dönem Çocukları (2-6 yaş arası) “Yarın seninle bir yere gideceğiz oradaki abla/abi seninle resimler yapacak, oyunlar oynayacak ve seni tanımak için sorular soracak.”Okul Dönemi Çocukları (6-12 yaş arası) “Yarın seninle bir yere gideceğiz. Oradaki abla/abi çocuklar ve anne-babalarla çalışıyor. Anne, babalar ve çocuklar yaşadıkları sorunlar, sıkıntılarla ilgili onunla konuşuyor ve çözmek için destek alıyor. ………….. (örneğin, korkuların) konusunda ondan yardım almaya karar verdik. Yarın seni tanımak için sana bazı sorular sorarak sohbet edebilir. İstersen sen de yaşadığın sıkıntılardan bahsedebilirsin.”Ergenlik Dönemi (12-18 yaş arası) “Bir süredir konuşmakta, iletişim kurmakta zorlanıyoruz. Seni önemsiyoruz, aramızdaki bu iletişim sorunu daha da kötüleşmeden, bir uzmandan beraberce destek almak hepimiz için faydalı olacaktır. Gençler ve aileleriyle bu konularda çalışan bir uzmandan randevu aldık ve seninle birlikte giderek, yaşadığımız sıkıntıları çözebiliriz.”Özellikle bir sorunla ilgili başvuruyorsanız: “Yaşadığın sıkıntılarla, sorunlarla (örneğin sınav stresi) ilgili çözüm konusunda yardımcı olabilecek bir uzmanla görüşmeye gidiyoruz. Bazen anne, babalar da çocuğuna daha iyi yardımcı olmak için destek alabilir bu sebeple birlikte gideceğiz.”

Genel olarak, psikoterapi psikolojik sorun ve sıkıntılarda, yaşanan sorunları sözel etkileşim yoluyla çözme işlemidir. Kognitif (Bilişsel) Davranış Terapisi (KDT) ciddi bir bilimsel altyapısı olan, etkinliği yüzlerce araştırmayla kanıtlanmış bir psikoterapi türüdür. Bu uygulama öncelikle bireyin güncel sorunlarına odaklanan, çözüme yönelik, zaman sınırlı, kanıta dayalı bir psikolojik tedavi yöntemidir. KDT'de birey bir yandan sorunlarını çözerken aynı zamanda yaşamı boyunca kullanabileceği bilgi ve becerileri de öğrenir. Bu becerilerden bazıları, düşünce çarpıtmalarını değiştirmek, yeni inanç ve düşünce sistemleri geliştirmek, işlevsel olan yeni çözümler öğrenmek, kişiler arası ilişkileri geliştiren yeni becerileri kazanmak olarak sayılabilir. Özetle terapide danışanların düşünce, duygu ve davranış biçimlerinde istedikleri değişimi sağlamalarına yardımcı olur.

Kognitif Terapi psikoterapistin danışana uyguladığı bir şey değildir, danışanla psikoterapistin beraberce işbirliği içinde yürüttüğü bir süreçtir. Terapide hem terapist hem de danışan oldukça aktiftir.Kognitif terapi pozitif düşünme değildir. Kognitif terapide bireyler daha gerçekçi, işlevsel, bütünsel düşünmeyi öğrenir.Kognitif terapinin amacı kısa vadeli rahatlama veya var olan semptomların azalması değil, kişinin yaşadığı sıkıntıların çözümünün yanında bireyin yaşam boyu kullanacağı bilgi, beceri ve başa çıkma yöntemlerini öğrenmesidir.

Kognitif Terapinin temelleri kognitif ve davranışçı modellere dayanır. Kognitif modele göre duygularımızı belirleyen şey olaylar, durumlar değil düşünce biçimlerimizdir. Yani olaylara bakış açımız nasıl hissedeceğimizi tayin eder.

Kognitif Davranış Terapisinin etkinliği hemen hemen tüm psikolojik sorunlar için çeşitli araştırmalarla kanıtlanmıştır. Bunlardan bazıları şu şekildedir: Travmalar (Akut travma, kompleks travma) -Kaygı ile ilişkili durumlar - Takıntıların oluşturduğu stres -Yas süreci -Korkular -Rahatsız edici anlar -Stres ile başa çıkma - Öfke ile ilişkili durumlar - Günlük yaşam işlevselliğinin bozulması • Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları • Çocukluk ve ergenlik dönemi sorunları • Eşler arası ilişki sorunları

Psikoloji, Psikiyatri veya Psikolojik Danışmanlık vb. diploması olan uzmanların Kognitif Davranış Terapisi ile ilgili temel eğitimlerini alıp, süpervizyon altında vaka deneyimini kazanmasının ardından, akreditasyon kurulu uzmanın Kognitif Davranış Terapisiyle ilgili yetkinliğini video kayda alınmış seanslarını da izleyerek değerlendirir. Bu kurulun uzmanın eğitim, süpervizyon ve vaka deneyimini yeterli görmesinin ardından onaylanarak akredite terapist olmaya hak kazanır. Dünyada Kognitif Davranış Terapisi ile ilgili en saygın kurumlardan biri Aaron T. Beck’in kurucusu olduğu Academy of Cognitive Therapy’dir. Akredite olan uzmanlara ise ACT Diplomate unvanı verilmektedir.